Autor: Bartek

Intencje Mszalne.

NIEDZIELA 09 GRUDNIA – II NIEDZIELA ADWENTU – REKOLEKCJE
08.30 + Krystynę Wróbel – gregorianka 28
10.00 W intencji Aleksandry (31 rocznica urodzin) i Anny (28 rocznica urodzin) – o Boże błogosławieństwo
11.30 + Krystynę, Władysława Witaszków
13.00 W intencji Parafian
18.15 Nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego
19.00 + Eligiusza Jędraszczyka

Poniedziałek 10 grudnia
07.00 + Krystynę Wróbel
18.00 + Przemysława Wiśniewskiego – po pogrzebie
18.30 + Leokadię Rybarczyk w 5 rocznicę śmierci

Wtorek 11 grudnia
07.00 + Krystynę Wróbel – gregorianka 30
18.00 Intencja wolna
18.30 O Boże błogosławieństwo dla Mirona

Środa 12 grudnia
07.00 + Stanisława Dubickiego – od uczestników pogrzebu
18.00 + Franciszka Kowalika
18.30 + Stanisławę Karolczak (2 rocznica śmierci)

Czwartek 13 grudnia – wspomnienie św. Łucji, dziewicy i męczennicy
07.00 + Zofię Skoczeń
18.00 + Iwonę Kern
18.30 Intencja wolna

Piątek 14 grudnia – wspomnienie św. Jana od Krzyża, prezbitera i doktora Kościoła
07.00 + Zofię Skoczeń
18.00 + Czesławę Maksalon – od Grzegorza z rodziną
18.30 W intencji Apostolstwa Miłosierdzia Bożego
MODLITWA O UZDROWIENIE

Sobota 15 grudnia
07.00 + Franciszka Kowalika
18.00 + Zofię Skoczeń
18.30 W intencji małżonków Karoliny i Łukasza – o Boże światło na każdy dzień i dar zdrowia

NIEDZIELA 16 GRUDNIA – III NIEDZIELA ADWENTU
08.30 + Janinę Bajer vel Bojer
10.00 + Janusza Bilskiego w 3 rocznicę śmierci
11.30 W intencji Justyny w 30 rocznicę urodzin, dz.- bł.
13.00 + Małgorzatę Sobczyńską, Mariannę Węsierską, Franciszkę, Michała Kaźmierczaków, Alicję Mularczyk
13.00 W intencji Parafian
18.15 Nieszpory
19.00 + Marka, Józefa Sułek, Antoninę, Piotra Pióreckich

Ogłoszenia Parafialne

09 GRUDNIA 2018 r. – II NIEDZIELA ADWENTU

Dziękujemy za wszelką pomoc, modlitwę i życzliwość, za wszelkie ofiary złożone na remont Kościoła (w ostatnim czasie 750 zł).


Rozpoczął się Adwent – czas radosnego oczekiwania na przyjście Pana. Zapraszamy na Roraty „z Duchem Twoim” w dni powszednie o godz. 7.00. Dzieci będą otrzymywały pamiątkowe obrazki.


Dzisiaj można nabyć poświęcone opłatki. Dochód z opłatków przeznaczony będzie na sfinansowanie wymiany blachy na wieżyczce kościoła. Prosimy o pomoc w rozprowadzeniu opłatków. Osoby chętne prosimy o zgłaszanie się do Siostry Moniki. Do kupienia są także wykonane ręcznie ozdoby świąteczne oraz kalendarze.
Wigilijne świece Caritas można nabyć w cenie 13 zł i 5 zł.


W dzisiejszą niedzielę odbywa się zbiórka ofiar do puszek na potrzeby Kościoła na Wschodzie. Za dar serca składamy serdeczne podziękowania.


W piątek 14 grudnia zapraszamy na Nabożeństwo do Miłosierdzia Bożego i Modlitwę o Uzdrowienie po Mszy Świętej o godz. 18.30.


Spotkanie przygotowujące do przyjęcia Sakramentu Bierzmowania dla młodzieży z klas 7 i 8 szkoły podstawowej odbędzie się w kościele w środę 12 grudnia o godz. 19.00. Animować to wydarzenie będzie wspólnota: „Młodość – lubię to.”( link obok ->). Zaproszeniem obejmujemy także pozostałą młodzież.


W następną niedzielę odbędzie się zbiórka ofiar do puszek na Fundusz Obrony Życia im. Stanisławy Leszczyńskiej.


Zachęcamy do czytania prasy katolickiej: do nabycia tygodniki: „Niedziela”, „Idziemy”, „Gość Niedzielny”, „ Mały Gość Niedzielny, „ List do Pani”.

Intencje Mszalne

NIEDZIELA 18 LISTOPADA – XXXIII NIEDZIELA ZWYKŁA.
08.30 + Krystynę Wróbel – gregorianka 7
10.00 W intencji Marioli – urodzinowa
11.30 + Weronikę Pawlak w 21 rocznicę śmierci, Mieczysława Pawlaka,
zmarłych z rodziny Lewandowskich
13.00 W intencji Parafian
18.15 Nieszpory
19.00 + Danutę Jędrzejczyk – urodzinowa

Poniedziałek 19 listopada
07.00 + Krystynę Wróbel
18.00 + Bogusławę Śliwkiewicz – od uczestników pogrzebu
18.30 + Mirosławę Kowalską – od uczestników pogrzebu

Wtorek 20 listopada – wspomnienie św. Rafała Kalinowskiego, prezbitera
07.00 + Krystynę Wróbel
18.00 + Jolantę Sałatę – od uczestników pogrzebu
18.30 O Boże błogosławieństwo dla Mirona

Środa 21 listopada – wspomnienie Ofiarowania NMP
07.00 + Krystynę Wróbel
18.00 Intencja wolna
18.30 W intencji Pauliny i Jej Dziecka – o zdrowie, Boże błogosławieństwo,opiekę Matki Bozej

Czwartek 22 listopada – wspomnienie św. Cecylii, dziewicy i męczennicy
07.00 + Krystynę Wróbel
18.00 + Mirosławę Kowalską – od uczestników pogrzebu
18.30 Intencja wolna

Piątek 23 listopada
07.00 + Krystynę Wróbel
10.00 W intencji Społeczności Przedszkola Bł. Marii i Alojzego Beltrame Quattrocchi
18.00 + Mariannę i Feliksa Szuleckich
18.30 Intencja wolna

Sobota 24 listopada – wspomnienie św. Andrzeja Dung-Lac, kapłana i Towarzyszy, męczenników
07.00 + Krystynę Wróbel
16.00 W intencji Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Archidiecezji Łódzkiej
18.00 + Małgorzatę Kosik – od uczestników pogrzebu18.30 + Stanisława Dubickiego – od najbliższej rodziny

NIEDZIELA 25 LISTOPADA – UROCZYSTOŚĆ CHRYSTUSA KRÓLA WSZECHŚWIATA
08.30 + Helenę i Antoniego, Pelagię i Mariana Gabarów
10.00 + Franciszkę Dudkowską (20 rocz. śmierci),
zmarłych z rodziny Filipowskich i Dudkowskich
11.30 + Lucynę, Mariana, Leonarda, Mirosława, Dariusza Kaszubów oraz zmarłych z ich rodzin
13.00 W intencji Parafian
13.00 W intencji Rodzin Dzieci Komunijnych
18.15 Różaniec
19.00 + Krystynę Wróbel – gregorianka 14

Ogłoszenia Parafialne

18 LISTOPADA 2018 r. – XXXIII NIEDZIELA ZWYKŁA

Dziękujemy za wszelką pomoc, modlitwę i życzliwość, za wszelkie ofiary złożone na utrzymanie Kościoła.


Ofiary składane dzisiaj na tacę przeznaczone są dla Ubogich. Składamy serdeczne podziękowania.


W niedzielę 25 listopada w Uroczystość Chrystusa Króla wspominać będziemy także błogosławionych małżonków i rodziców Marii i Alojzego Beltrame Quattrocchi, patronów Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Archidiecezji Łódzkiej i naszego Przedszkola, których. relikwie czcimy w naszym kościele.
Zapraszamy na Msze Święte: w piątek o godz. 10.00 – Święto Przedszkola oraz w sobotę o godz. 16.00 – święto Stowarzyszenia.


W następną niedzielę ofiary składane na tacę przeznaczone będą na Wyższe Seminarium Duchowne w Łodzi.


Zachęcamy do czytania prasy katolickiej: do nabycia tygodniki: „Niedziela”, „Idziemy”, „Gość Niedzielny”, „ Mały Gość Niedzielny, „Wzrastanie „ dla młodzieży, „ List do Pani”.

Przygotowanie do małżeństwa w ujęciu Jana Pawła II i papieża Franciszka.

Adam Bajer vel Bojer
Katolicki Uniwersytet Lubelski

 

Przygotowanie do małżeństwa w ujęciu Jana Pawła II i papieża Franciszka.

 

Słowa kluczowe: przygotowanie do małżeństwa, duszpasterstwo rodzin, Familiaris consortio, Amoris laetitia,

 

1. Wstęp.
2. Koncepcja etapów przygotowania do małżeństwa.
3. Przygotowanie dalsze – uczenie się miłości.
4. Przygotowanie bliższe – dojrzewanie miłości.
5. Przygotowanie bezpośrednie – miłość ponad wszystkim.
6. Zakończenie.

 

1. Wstęp

Promulgowana przez papieża Franciszka apostolska adhortacja Amoris laetitia1 stanowi owoc synodu biskupów poświęconego powołaniu i misji rodziny w Kościele i świecie współczesnym. Tematyka ta została podjęta podczas III Nadzwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów (5-19 X 2014), a następnie podczas XIV Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów (4-25 X 2015). Adhortacja ta stanowi owoc pracy drugiego synodu biskupów całkowicie poświęconego zagadnieniom rodziny. Pierwszy synod poświęcony tej tematyce został zwołany przez Jana Pawła II i obradował w dniach 26.09-25.10.1980. Wówczas praca ojców synodalnych zaowocowała wydaniem przez Papieża adhortacji Familiaris consortio2, w której przedstawił kompleksową naukę o wspólnocie rodzinnej.

W adhortacji Amoris laetitia podobnie jak w adhortacji Familiaris consortio zostało podjęte zagadnienie przygotowania do małżeństwa, a także duszpasterskiego prowadzenia narzeczonych i przygotowania uroczystości zaślubin oraz troski o dalsze życie młodego małżeństwa. Franciszek podejmuje temat trzech etapów przygotowania do małżeństwa, ale czyni to inaczej niż Jan Paweł II.
Niniejsze opracowanie prezentuje owoc przeprowadzonych badań dotyczących koncepcji przygotowania do małżeństwa ukazanej w obu dokumentach.

1 Franciszek, Adhortacja Amoris laetitia (19 III 2016) [dalej w skr. AL].
2 Jan Paweł II, Adhortacja Familiaris consortio (22.11.1981) [dalej w skr. FC].

 

2. Koncepcja etapów przygotowania do małżeństwa.

Jan Paweł II w Familiaris consortio na początku dokonał analizy sytuacji rodzin we współczesnym świecie, zarówno przejawów pozytywnych jak i negatywnych. Następnie przedstawił zamysł Boży względem małżeństwa i rodziny, zwracając szczególną uwagę na Komunię osób zarówno z Bogiem, jak i w rodzinie. Na tym tle przedstawił naukę określającą zadania rodziny chrześcijańskiej, do których należą:
1) tworzenie wspólnoty osób;
2) służba życiu – przekazanie życia i wychowanie;
3) uczestnictwo w rozwoju społeczeństwa;
4) uczestnictwo w życiu i misji Kościoła.
W ostatniej części adhortacji podał wskazania dla pracy duszpasterstwa rodzin. Jan Paweł II stwierdził, że „działalność duszpasterska Kościoła winna być progresywna także w sensie pójścia za rodziną i towarzyszenia jej krok w krok na różnych etapach jej formacji i rozwoju” 3.
Papież Jan Paweł II zwracając uwagę na przygotowanie do małżeństwa, które „należy pojmować i urzeczywistniać jako proces stopniowy i ciągły”, wyróżnił 3 etapy:
1) przygotowanie dalsze;
2) przygotowanie bliższe;
3) przygotowanie bezpośrednie4.
Przygotowanie dalsze rozpoczyna się w dzieciństwie i powinno rozwijać się zgodnie z mądrą pedagogią rodzinną. Na bazie przygotowania dalszego ma się opierać przygotowanie bliższe, mające szerszy zakres. Ma ono stosownie do wieku przygotować do sakramentów, zwłaszcza do sakramentu małżeństwa. Winno mieć charakter ponownego, pogłębionego poznania natury chrześcijańskiego małżeństwa. Przygotowanie bezpośrednie do sprawowania sakramentu małżeństwa powinno się odbywać w miesiącach i tygodniach poprzedzających zaślubiny5. Jan Paweł II podejmuje także temat samego obrzędu ślubu i towarzyszenia duszpasterskiego młodym małżonkom6.
Ponieważ papież Franciszek nie wprowadza nowej systematyzacji przygotowania do małżeństwa, analizy poniższe zostaną oparte o schemat etapów wyróżnionych w Familiaris consortio.

3 FC 65.
4 Por. FC 66; Powołanie i misja rodziny w Kościele i świecie współczesnym. Dokumenty i komentarz. XIV Zgromadzenie Zwyczajne Synodu Biskupów, Kraków 2016, nr 57-58; A. Sarmiento, Małżeństwo chrześcijańskie, Kraków: Wydawnictwo „M” 2002, s. 194-206.
5 Por. P. Kulbacki, Katechumenat przedmałżeński narzeczonych, „Studia Pastoralne” 5(2009), s. 134-136.
6 Por. FC 66; Powołanie i misja rodziny…, dz. cyt., nr 59-60; G. Pyźlak, Przygotowanie do życia małżeńskiego i rodzinnego, w: Duszpasterstwo rodzin, red. R. Kamiński, G. Pyźlak, J. Goleń, Lublin 2013, s. 343-345.

3. Przygotowanie dalsze – uczenie się miłości

Adhortacja Familiaris consortio zawiera treści dotyczące przygotowania do małżeństwa w części czwartej dotyczącej Duszpasterstwa Rodzin. Tematowi temu poświęcony jest w całości nr 66 adhortacji. Jan Paweł II mówiąc o przygotowaniu dalszym stwierdza, że zaczyna się ono w dzieciństwie w rodzinie i trwa przez cały okres dorastania. Celem mądrej pedagogii rodzinnej jest:
1° doprowadzenie do odkrycia przez dzieci samych siebie, swych cech osobowych, oraz złożonej i głębokiej psychiki, własnych mocnych i słabych stron;
2° wychowanie do wartości ludzkich poprzez kształtowanie charakteru dla dobra osób i społeczeństwa – doprowadzenie do odkrycia powołania i posłannictwa małżeńskiego bez wykluczania możliwości daru z siebie w powołaniu kapłańskim i zakonnym poprzez formację duchową i katechetyczną7.
Jan Paweł II podejmował temat wychowania we wcześniejszych częściach adhortacji mówiących o Komunii miłości w rodzinie. Dla papieża komunia między Bogiem i ludźmi, która ostatecznie wypełnia się w Jezusie Chrystusie, znajduje swój wymowny wyraz w przymierzu oblubieńczym zawartym pomiędzy mężczyzną i kobietą8. Małżonkowie doświadczający łaski sakramentu małżeństwa mają za zadanie upamiętniać zbawcze dzieła Boga, świadczyć o nich wobec dzieci, wprowadzać w życie wobec siebie i wobec dzieci wymogi miłości, świadczyć o nadziei przyszłego spotkania z Chrystusem9. Komunia małżeńska wynika z prawa naturalnego dotyczącego mężczyzny i kobiety, jest owocem i znakiem potrzeby głęboko ludzkiej, którą Bóg czyni doskonałą w sakramencie małżeństwa. Jest darem łaski Chrystusowej10.
Papież w adhortacji Familiaris consortio mówi o komunii małżeńskiej, iż jest nierozerwalna. Wymaga tego zarówno dobro małżonków, jak i dzieci. Jan Paweł II określa nierozerwalność i wierność małżeńską jako bezcenny dar11. Komunia małżeńska jest fundamentem, na którym buduje się szersza komunia rodziny poprzez świadectwo miłości małżeńskiej oraz wymianę wychowawczą między rodzicami i dziećmi12. Należy zauważyć za adhortacją, że prawo i obowiązek wychowania dzieci wyklucza zastępstwo. Są one niezbywalne. Źródło tego prawa i obowiązku wypływa z miłości rodziców do dzieci i ze zrodzenia ich z miłości i do miłości. Dlatego nikt nie może zastąpić rodziców w wychowaniu dzieci. Jan Paweł II uważa, że miłość rodzicielska jest normą, która inspiruje i nadaje kierunek całej konkretnej działalności wychowawczej, ubogacając ją cennymi owocami miłości, jak czułość, stałość, dobroć, usłużność, bezinteresowność i duch ofiary13

Należy zatem podkreślić, że wypełnienie zadań określonych jako przygotowanie dalsze do małżeństwa, wynika z miłości oblubieńczej małżonków, obdarowanych przez Boga w sakramencie małżeństwa. Na fundamencie miłości małżeńskiej rodzice obdarowani przez Ducha Świętego są zdolni do miłości rodzicielskiej, poprzez którą kształtują człowieczeństwo swoich dzieci i przygotowują je do przyszłego życia w społeczeństwie i realizacji swojego powołania w małżeństwie, kapłaństwie, czy w stanie zakonnym, wychowują swe potomstwo na chwałę Bożą14.
Nieco inaczej określa przygotowanie dalsze do małżeństwa papież Franciszek. Definiuje je jako „uczenie się miłości”. Stwierdza, że rozpoczyna się ono od chwili urodzenia i przebiega we własnej rodzinie. Zdaniem papieża własna rodzina „prawdopodobnie” najlepiej przygotowuje do pełnego i ostatecznego zobowiązania małżeńskiego. Zawarcie małżeństwa nie jest czymś, co może być improwizowane, ani nie może być zawarte w oparciu o krótki kurs poprzedzający małżeństwo. Podobnie, jak jego poprzednik, wskazał na rodzinę, w której przygotowanie do małżeństwa dokonuje się od chwili urodzenia. To rodzina ma obdarzyć wszystkim, co jest potrzebne do pełnego i ostatecznego zobowiązania małżeńskiego15.
Mówiąc o przygotowaniu dalszym do małżeństwa papież Franciszek podkreśla, że najpoważniejszym, a zarazem najpierwszym prawem rodziców, jest wychowanie dzieci. Nie wolno go traktować, że jest jedynie ciężarem – jest prawem istotnym i niezbywalnym, którego rodzice powinni bronić i nie wolno go im odbierać. Wszyscy inni uczestnicy procesu wychowawczego mogą działać w imieniu rodziców, ale w oparciu o ich zgodę, a w pewnej mierze na ich zlecenie16. Papież Franciszek przypomniał, że Kościół jest powołany do tej współpracy przez właściwą działalność duszpasterską, poprzez pomoc w docenieniu specyficznej roli małżonków chrześcijańskich jako prawdziwych sług wychowania, kształtujących swoje dzieci i budujących Kościół17. Ojciec Święty wskazał, że bezcenne są wszystkie działania duszpasterskie zmierzające do pomocy małżonkom, by wzrastali w miłości i przeżywaniu Ewangelii w rodzinie. Wspomniał także o możliwościach odwoływania się do popularnych postaci takich jak św. Walenty, które powinny stać się fundamentem katechezy o miłości a nie tylko pretekstem do działalności handlowej18.
Papież Franciszek mówi o serdecznej i głębokiej radości Kościoła wynikającej ze świadectwa miłości rodzin, ich nierozerwalności i wierności na zawsze. W swojej adhortacji przypomina, że w rodzinie, która „jest Kościołem domowym dojrzewa pierwsze doświadczenie komunii między osobami, w której odzwierciedla się dzięki łasce tajemnica Trójcy Świętej”. Stwierdza, że w rodzinie „uczymy się wytrwałości i radości pracy, miłości braterskiej, wielkodusznego przebaczania, nawet wielokrotnego, a zwłaszcza oddawania czci Bogu przez modlitwę i ofiarę ze swego życia”19.
Porównując koncepcję przygotowania dalszego w nauczaniu Jana Pawła II i Franciszka należy zwrócić uwagę, że obaj papieże podkreślili najpierw pierwszeństwo łaski obdarowania miłością małżonków chrześcijańskich przez Boga. Bez świadectwa miłości małżonków nie jest możliwe uczenie się miłości przez dzieci. Oba dokumenty wskazują na niezastąpioną rolę rodziców w wychowaniu dzieci i przygotowaniu ich do życia w społeczeństwie oraz podkreślają ich szczególne powołanie.

7 Por. FC 66.
8 Por. FC 12-13.
9 Por. FC 13.
10 Por. FC 19.
11 Por. FC 20.
12 Por. FC 21.
13 Por. FC 36.
14 Por. FC 38.
15 Por. AL 208.
16 Por. AL 84; K. Ostrowska, Wychowanie do życia w rodzinie, w: Studium rodziny, red. T. Rzepecki, Poznań: Oficyna Współczesna 1999, s. 25-30.
17 Por. AL 85.
18 Por. AL 208.
19 Por. AL 86.

4. Przygotowanie bliższe – dojrzewanie miłości

Przygotowanie bliższe, według Jana Pawła II, ma być „jakby katechumenatem” przeżytym w stosownym wieku, przygotowującym do odnowienia życia sakramentalnego. Poprzez właściwą katechezę narzeczeni mają być przygotowani do przyjęcia sakramentu małżeństwa przeżywanego w odpowiednim usposobieniu moralnym i duchowym20.
Narzeczeni mają przygotować się do życia we dwoje. W tym celu przygotowanie bliższe ma umożliwić im uzupełnienie formacji religijnej na miarę konkretnych potrzeb. Jan Paweł II podkreślił, że małżeństwo ma być ukazane jako relacja międzyosobowa. Przygotowanie zmierzające do zrozumienia na czym polega relacja międzyosobowa w małżeństwie powinno pobudzić narzeczonych do pogłębienia problematyki płciowości i odpowiedzialnego rodzicielstwa, skłonić ich do bliższego zapoznania się z właściwymi metodami wychowania dzieci oraz ułatwić im nabycie podstawowych elementów potrzebnych w uporządkowanym prowadzeniu rodziny – stała praca, mądre zarządzanie , odpowiednie środki finansowe21.
Przygotowanie bliższe ma być także przygotowaniem do apostolstwa rodzinnego. Ma skłonić narzeczonych do współpracy i braterstwa z innymi rodzinami, zachęcić do czynnego włączania się w stowarzyszenia, ruchy oraz inicjatywy mające na celu ludzkie i chrześcijańskie dobro rodziny22.
Koncepcja Jana Pawła II dotycząca przygotowania bliższego do małżeństwa nawiązuje do zadań rodziny wcześniej wymienionych w trzeciej części dokumentu. Wymienił tam następujące zadania: tworzenie wspólnoty osób, z której wypływają następne zadnia; służba życiu – przekazywanie życia i wychowanie; uczestnictwo w rozwoju społeczeństwa; uczestnictwo w życiu i misji Kościoła23.
Papież Franciszek ukazuje cel przygotowania do sakramentu małżeństwa, którym jest odkrycie przez młodych ludzi wartości i bogactwa małżeństwa. Nie precyzując, że chodzi tu o przygotowanie bliższe, mówi o prowadzeniu narzeczonych na drodze do małżeństwa24. Narzeczeni mają mieć przede wszystkim „możliwość poznania atrakcyjności pełnej jedności”. Jedność „uwzniośla i udoskonala społeczny wymiar życia, przyznaje jej najwspanialszy sens, promuje dobro dzieci i daje im najlepsze warunki dla ich dojrzewania i wychowania”. Należy zauważyć, że papież Franciszek, podobnie jak Jan Paweł II, sprawę jedności w małżeństwie a zatem relacji międzyosobowej traktuje priorytetowo, dobro zaś dzieci ukazuje w bezpośrednim, głębokim związku jedności miłości małżeńskiej, co ma wpływ na jakość i wartość życia całego społeczeństwa. Zatem komunia małżonków służy społeczności. Do koniecznej formacji narzeczonych, angażującej całą społeczność chrześcijańską, należy katecheza o znaczeniu cnót, zwłaszcza cnoty czystości, która jest „cennym warunkiem autentycznego rozwoju prawdziwej miłości międzyosobowej”25.
Papież Franciszek nie używa terminu „katechumenat”, ale mówi o zakorzenieniu przygotowania do małżeństwa w procesie inicjacji chrześcijańskiej, z zaakcentowaniem powiązania małżeństwa z chrztem oraz z innymi sakramentami26. Przygotowanie narzeczonych nie może ich zniechęcić do sakramentu małżeństwa. Dlatego ma być odnowionym przepowiadaniem kerygmatu z priorytetowym potraktowaniem tych treści, które przekazywane w sposób atrakcyjny i przyjazny pomogą narzeczonym zaangażować się z wielkodusznością i wolnością w proces trwający całe życie. Ojciec Święty stwierdza, że jest to „rodzaj inicjacji do sakramentu małżeństwa”. Takie przygotowanie powinno zapewnić narzeczonym najlepszą dyspozycję do przyjęcia sakramentu i rozpoczęcia przez nich solidnego życia rodzinnego27. W ten sposób papież Franciszek kontynuuje myśl swego poprzednika Jana Pawła II, mówiącego o przygotowaniu narzeczonych do odnowionego życia sakramentalnego28. Ojciec Święty Franciszek ten etap przygotowania do małżeństwa określa jako „dojrzewanie miłości narzeczonych poprzez towarzyszenie wypełnione bliskością i świadectwem”29.
Papież Franciszek podkreśla, że narzeczeni mają przeżyć małżeństwo jako powołanie. Udzielenie sobie sakramentu małżeństwa nie może być bowiem końcem drogi, gdyż „duszpasterstwo przedmałżeńskie i małżeńskie powinno być przede wszystkim duszpasterstwem więzi, gdzie wznoszone są elementy, które pomagają zarówno w dojrzewaniu miłości, jak i przezwyciężaniu chwil trudnych”30. W dojrzewaniu miłości ma pomóc pedagogika miłości, która zawiera takie elementy jak: poradnictwo dobrze zakorzenione w realiach życia, strategie zaczerpnięte z doświadczenia i poradnictwo psychologiczne obok przekazu cennych bogactw duchowych Kościoła31. Należy uwzględnić wrażliwość ludzi młodych. Papież mocno podkreśla, że w procesie dojrzewania miłości konieczne jest zawsze zaproponowanie młodym sakramentu pojednania, wręcz mówi „nigdy nie wolno o tym zapominać”32.
Należy zauważyć, że papież Franciszek kontynuuje i rozwija to, czego papież Jan Paweł II nauczał o praktycznym przygotowaniu młodych obejmującym wszystkie aspekty i dziedziny życia człowieka w małżeństwie. Papież Franciszek kontynuuje personalistyczną myśl Jana Pawła II odnoszącą się do człowieka jako podmiotu całego działania Kościoła. Człowiek bowiem, jak i rodzina, ma być pierwszą drogą Kościoła33.

20 Por. FC 66.
21 FC 66.
22 Tamże.
23
24 Por. AL 205-216.
25 Por. AL 206., W. Półtawska, Czystość przedmałżeńska, w: Studium rodziny…, dz. cyt.,, s. 38-50.; J. Bajda, Powołanie chrześcijańskie a moralność małżeńska, w: Posługa spowiedników w realizacji powołania małżeńskiego, red. E. Bogurad, B. Bassa, K. Wolski, Łomianki: Fundacja „Pomoc Rodzinie” 1999, s.32-48.
26 Por. AL 206.
27 Por. AL 207.
28 Por. FC 66.
29 Por. AL 208.
30 Por. AL 211.
31 Por. J. Goleń, Poradnictwo małżeńsko-rodzinne, w: Duszpasterstwo rodzin…, dz. cyt., s. 378-393.
32 Por AL 211.
33 Por. Jan Paweł II, Encyklika Redemptor hominis (4 III 1979), n. 14; tenże, List do rodzin (2 II 1994), nr 2.

5. Przygotowanie bezpośrednie – miłość ponad wszystkim
Jan Paweł II przygotowanie bezpośrednie określił jako przygotowanie do sprawowania sakramentu małżeństwa. Powinno ono się odbywać w miesiącach i tygodniach poprzedzających ślub. Ma to być droga wiary analogiczna do ostatniego etapu katechumenatu – okresu oświecenia i oczyszczenia34. Chodzi tu o poznanie tajemnicy Chrystusa i Kościoła, znaczenia łaski i odpowiedzialności chrześcijańskiego małżeństwa. Etap ten ma być przygotowaniem do zrozumienia sensu i czynnego udziału w liturgicznym obrzędzie sakramentu małżeństwa. Przygotowanie bezpośrednie ma być koniecznością i obowiązkiem, jednakże jego pominięcie nie może stanowić przeszkody do zawarcia małżeństwa. Jan Paweł II podkreślił, że wspólnota chrześcijańska powinna brać pełny, aktywny i odpowiedzialny udział w obrzędzie liturgicznym sakramentu małżeństwa. Stąd konieczne jest dobre przygotowanie do obrzędu ślubu nowożeńców, świadków, rodziców, przyjaciół, innych wiernych35. Jan Paweł II podkreślił, że „obrzęd zaślubin jako sakramentalny akt uświęcenia – włączony w liturgię- będącą szczytem całej działalności Kościoła i źródłem, z którego wypływa cała jego moc uświęcająca -winien być w sobie ważny, godny i owocny”36.
Papież Franciszek mówiąc o przygotowaniu do przyjęcia sakramentu małżeństwa nie posługuje się dokładnie terminologią używaną przez Jana Pawła II. Franciszek mówi o przygotowaniu bliższym i bezpośrednim w odniesieniu do osób mających już wkrótce zawrzeć związek małżeński, przygotowujących się do uroczystości zaślubin37.
Przygotowanie osób, które zaręczyły się ma prowadzić do odpowiedzialnego podjęcia decyzji o zawarciu małżeństwa albo o rozstaniu się poprzez danie im możliwości rozpoznania niezgodności lub zagrożeń38. Często bowiem młodzi idąc za pożądliwością, będąc zauroczonymi sobą, zakładając maski albo różowe okulary uniemożliwiają realne poznanie siebie- swoich mocnych i słabych stron. Narzeczeni poprzez dialog mają wyrazić swoje oczekiwania wobec przyszłego małżeństwa, w jaki sposób rozumieją miłość, czego pragną od drugiej osoby. Mają w ten sposób „wykryć sygnały ostrzegawcze zagrożeń, na jakie relacja może napotkać, aby przed ślubem znaleźć środki pozwalające pomyślnie stawić im czoło. Mają stawić czoła wyzwaniu, by ukazać samych siebie i nauczyć się, kim naprawdę jest druga osoba”39.
Papież zauważa, że przygotowanie bliższe do ślubu koncentruje się często na zaproszeniach, strojach, weselach, które zużywają zarówno wiele środków ekonomicznych, jak też energii i radości. Zaznaczył, że priorytetem powinna być miłość narzeczonych i jej formalizacja wobec innych, przed sprawami materialnymi związanymi z organizacją wesela. Papież wzywa młodych, aby umieścili „miłość ponad wszystkim”, będąc zdolnymi wybrać wesele skromne i proste40.
Papież mówiąc o przygotowaniu celebracji liturgicznej sakramentu małżeństwa używa terminu przygotowanie „bardziej bezpośrednie”. Podkreśla konieczność wyjaśnienia nowożeńcom sensu każdego gestu, ponieważ „w ludziach ochrzczonych słowa i gesty przekształcają się w język ukazujący wiarę”41. Czerpiąc z nauczania Jana Pawła II stwierdza, że „ciało staje się językiem szafarzy sakramentu, świadomych tego, że w przymierzu małżeńskim mężczyzny i kobiety właśnie przez mowę ciała wyraża się i urzeczywistnia tajemnica.”42 Franciszek podkreśla ważność głębokiego wyjaśnienia sensu słów sakramentalnych, albowiem „niekiedy narzeczeni nie postrzegają teologicznego i duchowego ciężaru zgody, która rzuca światło na znaczenie wszystkich następnych gestów”43. Papież Franciszek przypominając myśl Jana Pawła II, stwierdza, że „prokreacyjne znaczenie seksualności, język ciała i gesty miłości przeżywane w historii pary małżeńskiej stają się trwałą kontynuacją języka liturgii, a życie małżeńskie poniekąd staje się liturgią”44. Ojciec Święty zachęca także do pogłębionego wyjaśnienia znaczenia wymienianych obrączek ślubnych lub innych znaków będących częścią obrzędu. Należy wszystko to uczynić z pomocą czytań biblijnych. W ten sposób wskazuje na rolę mistagogii sakramentu małżeństwa45. Papież zwraca także uwagę na konieczność modlitwy narzeczonych jedno za drugie. Liturgia ślubna ma być przeżywana w „atmosferze rodzinnego i wspólnotowego świętowania”46.
Papież Franciszek bazując na myśli Jana Pawła II konsekwentnie pogłębia zagadnienie bezpośredniego przygotowania do ślubu. Wyznacza priorytety w tym przygotowaniu, którymi są przede wszystkim wzajemna miłość narzeczonych oraz duchowe przygotowanie do przeżycia liturgii sakramentu małżeństwa.

34 Por. Kulbacki, Katechumenat przedmałżeński…, dz. cyt., s. 137-146.
35 Por. FC 67.
36 Tamże.
37 Por. Powołanie i misja rodziny…, dz. cyt., nr 59.
38 Por. AL 209.
39 Por. AL 210.
40 Por. AL 212.
41 Por. AL 213.
42 AL 215; por. Jan Paweł II, Mężczyzną i niewiastą stworzył ich. Odkupienie ciała a sakramentalność małżeństwa, Città del Vaticano 1986, s. 452-455.
43 AL 215; por. P. Kulbacki, Liturgiczne obrzędy jubileuszu małżeństwa, „Studia Pastoralne 11(2011), s. 95-97.
44 AL 215.
45
46 Por. AL 216.

6. Zakończenie
Przeprowadzone porównanie nauczania Jana Pawła II i Franciszka na temat przygotowania do małżeństwa wskazuje, iż Papież Franciszek używając nieco innej terminologii akcentuje, tak jak jego poprzednik, wymiar teologiczny i duszpasterski przygotowania. Korzystając ze wskazań swego poprzednika, zwraca uwagę, iż owo przygotowanie powinno mieć charakter mistagogiczny, a nie stanowić zniechęcający nupturientów wymóg formalny. Wskazując na Boga, który będąc Miłością pierwszy obdarowuje miłością, Franciszek pogłębia personalistyczną myśl Jana Pawła II. W celu podkreślenia wagi przyszłej komunii małżeńskiej papież Franciszek używa następujących obrazowych terminów dotyczących etapów przygotowania do małżeństwa: „uczenie się miłości” (niezastąpiona rola rodziców), „dojrzewanie miłości” (zapewnia narzeczonym najlepszą dyspozycję do przyjęcia sakramentu i rozpoczęcia przez nich solidnego życia rodzinnego) i „miłość ponad wszystkim” (priorytetami są wzajemna miłość narzeczonych i duchowe przygotowanie do przeżycia liturgii sakramentu małżeństwa). Analiza ukazuje ciągłość koncepcji pastoralnej ukazanej w obu badanych dokumentach.

Bibliografia
Jan Paweł II, Adhortacja Familiaris consortio (22.11.1981)
Jan Paweł II, List do rodzin (2 II 1994).
Jan Paweł II, Mężczyzną i niewiastą stworzył ich. Odkupienie ciała a sakramentalność małżeństwa,
Città del Vaticano 1986.
Franciszek, Adhortacja Amoris laetitia (19 III 2016)
Powołanie i misja rodziny w Kościele i świecie współczesnym. Dokumenty i komentarz. XIV Zgromadzenie Zwyczajne Synodu Biskupów, Kraków 2016.
Bajda J., Powołanie chrześcijańskie a moralność małżeńska, w: Posługa spowiedników w realizacji powołania małżeńskiego, red. E. Bogurad, B. Bassa, K. Wolski, Łomianki 1999, s. 32-48.
Goleń J., Poradnictwo małżeńsko-rodzinne, w: Duszpasterstwo rodzin, red. R. Kamiński, G. Pyźlak, J. Goleń, Lublin 2013, s. 378-393.
Kulbacki P., Katechumenat przedmałżeński narzeczonych, „Studia Pastoralne” 5(2009), s. 134-136.
Kulbacki P., Liturgia w formacji człowieka ku wolności, Lublin 2013.
Kulbacki P., Liturgiczne obrzędy jubileuszu małżeństwa, „Studia Pastoralne 11(2011), s. 95-97.
Ostrowska K., Wychowanie do życia w rodzinie, w: Studium rodziny, red. T. Rzepecki, Poznań 1999, s. 25-30.
Półtawska W., Czystość przedmałżeńska, w: Studium rodziny, s. 38-50.;
Pyźlak G., Przygotowanie do życia małżeńskiego i rodzinnego, w: Duszpasterstwo rodzin, red. R. Kamiński, G. Pyźlak, J. Goleń, Lublin 2013, s. 343-345.
Sarmiento A., Małżeństwo chrześcijańskie, Kraków 2002.

Preparation for marriage as found in John Paul II and Pope Francis teaching.
Summary

The article compares the teaching contained in the exhortation of John Paul II entitled “Familiaris consortio” and the exhortation of Pope Franciszek entitled “Amoris laetitia”. The subject taken for the comparison is preparation for marriage. The analysis of both exhortation has shown that Pope Francis uses a slightly different terminology regarding the same stages of formation. Franciszek uses the following pictorial connotations concerning the stages of preparing for marriage: „education of love”, „maturation of love” and „superiority of love”. Franciszek deepens the personalistic thought of John Paul II. The analysis shows the continuity of the pastoral concept shown in both examined documents.
Key words: preparation for marriage, pastoral care of families, Familiaris consortio, Amoris laetitia.

Streszczenie
W artykule przeprowadzono porównanie nauczania zawartego w adhortacjach Jana Pawła II Familiaris consortio i Franciszka Amoris laetitia na temat przygotowania do małżeństwa. Analizy wykazały, iż papież Franciszek używa nieco innej terminologii dotyczącej tych samych etapów. Franciszek używa następujących obrazowych terminów dotyczących etapów przygotowania do małżeństwa: „uczenie się miłości”, „dojrzewanie miłości” i „miłość ponad wszystkim”. Franciszek pogłębia personalistyczną myśl Jana Pawła II. Analiza ukazuje ciągłość koncepcji pastoralnej ukazanej w obu badanych dokumentach.