Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła
W Kościele rzymskokatolickim Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła (obchodzona 29 czerwca) ma status uroczystości, czyli najwyższej rangi święta liturgicznego.
Choć pod wieloma względami pokrywa się ono z ogólnym sensem tego święta w całym chrześcijaństwie, w rycie rzymskokatolickim ma ono bardzo specyficzne, głębokie znaczenie teologiczne i instytucjonalne.
Oto co definiuje tę Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kościele rzymskokatolickim:
1. Święto Jedności i Urzędu Papieskiego
Dla rzymskich katolików Piotr jest Księciem Apostołów (Princeps Apostolorum) i pierwszym biskupem Rzymu. Ponieważ każdy urzędujący papież jest bezpośrednim następcą św. Piotra (stąd nazwa Stolica Piotrowa), dzień ten jest de facto świętem papieża i jedności Kościoła rzymskiego.
W tym dniu katolicy na całym świecie modlą się w intencji Ojca Świętego.
Tradycyjnie zbierana jest wtedy na tace tzw. jałmużna św. Piotra (Denar Świętego Piotra), czyli dobrowolne ofiary wiernych, które papież przeznacza na pomoc najuboższym i ofiarom katastrof na całym świecie – na potrzeby Stolicy Apostolskiej.
2. Uroczyste wręczenie paliuszy
Najważniejszym rzymskim elementem tego święta jest liturgia w Bazylice św. Piotra w Watykanie. Podczas niej papież nakłada paliusze nowym arcybiskupom metropolitom (w tym również z Polski), którzy zostali mianowani w ciągu ostatniego roku.
Paliusz to wąska biała taśma wełniana z wyszytymi czarnymi krzyżami.
Symbolizuje ona owcę niesioną na ramionach przez Dobrego Pasterza oraz oznacza ścisłą więź i lojalność metropolitów z papieżem.
3. Liturgia rzymska i biały kolor szat.
Mimo że jest to radosna uroczystość, kolorem szat liturgicznych w tym dniu jest czerwień. W rzymskokatolickiej liturgii czerwień symbolizuje ogień miłości Bożej, ale przede wszystkim krew męczeńską. Kościół rzymski mocno podkreśla fakt, że obaj apostołowie przypieczętowali swoją wiarę śmiercią w sercu Imperium Rzymskiego (Piotr na Wzgórzu Watykańskim, Paweł przy Via Ostiense).
4. Dwa filary: Tradycja i Misja
W teologii rzymskokatolickiej podkreśla się, że Kościół potrzebuje obu tych świętych do zachowania równowagi:
Piotr to fundament, porządek, hierarchia, prawo i obrona czystości wiary (wymiar instytucjonalny).
Paweł to ogień misyjny, wychodzenie na krańce świata, ewangelizacja nowych kultur i rozwój teologii (wymiar charyzmatyczny).
Dlatego w rzymskich prefacjach (modlitwach mszalnych) tego dnia słyszy się, że Piotr założył Kościół z pierwocin Izraela, a Paweł stał się nauczycielem narodów pogańskich – i obaj różnymi drogami zgromadzili jedną rodzinę Chrystusa.
Przestawiony wyżej obraz przygotowany na Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Scena łączy kluczowe elementy tej rzymskokatolickiej uroczystości: w centrum widać obu świętych w czerwonych szatach (kolor męczeństwa). Święty Piotr (z lewej) trzyma klucze Królestwa, a u stóp ma miniaturę Watykanu. Święty Paweł (z prawej) opiera się na mieczu, symbolu swojego męczeństwa i natchnionej teologii. W tle, pod papieskim baldachimem w Bazylice św. Piotra, papież nakłada paliusze nowym arcybiskupom metropolitom, co jest centralnym wydarzeniem tego święta w Rzymie.