Wspomnienie św. Ignacego Antiocheńskiego, biskupa i męczennika
Święty Ignacy Antiocheński (ok. 35–107/108 n.e.), zwany również Teoforem (gr. Theophoros – „Niosący Boga”), był jednym z najważniejszych Ojców Apostolskich, trzecim biskupem Antiochii w Syrii (po św. Piotrze Apostole i Ewodiuszu) oraz męczennikiem wczesnego chrześcijaństwa.
Uczeń Apostołów i pasterz
Według tradycji wczesnochrześcijańskiej był bezpośrednim uczniem apostołów, w szczególności św. Jana Ewangelisty i św. Piotra. Przez wiele lat kierował jedną z najważniejszych wspólnot pierwotnego Kościoła – Kościołem w Antiochii, gdzie wyznawców Chrystusa po raz pierwszy nazwano chrześcijanami.
Męczeństwo i droga do Rzymu
Podczas prześladowań za panowania cesarza Trajana został aresztowany, skazany na śmierć i pod eskortą dziesięciu żołnierzy odesłany do Rzymu. W drodze przez Azję Mniejszą i Grecję spotykał się z delegacjami lokalnych gmin chrześcijańskich i napisał siedem słynnych listów (m.in. do Kościołów w Efezie, Magnezji, Trallach, Rzymie, Filadelfii, Smyrnie oraz do biskupa Polikarpa ze Smyrny).
Zginął w rzymskim Koloseum (lub w Circus Maximus), rzucony na pożarcie dzikim zwierzętom. W jednym ze swoich listów pisał: „Jestem pszenicą Bożą i zostanę zmielony zębami dzikich zwierząt, abym stał się czystym chlebem Chrystusa”.
Znaczenie teologiczne listów Ignacego
Listy św. Ignacego stanowią bezcenny dokument wiary i struktury Kościoła na przełomie I i II wieku:
- Hierarchia kościelna: Jako pierwszy tak wyraźnie opisał trójstopniowy ustrój hierarchiczny (jeden biskup na czele wspólnoty, wspomagany przez prezbiterów i diakonów) jako gwarant jedności.
- Kościół katolicki: W Liście do Kościoła w Smyrnie po raz pierwszy w literaturze chrześcijańskiej użył sformułowania „Kościół katolicki” (katholike ekklesia – Kościół powszechny): „Gdziekolwiek pojawi się biskup, tam niech będzie i wspólnota, podobnie jak gdziekolwiek jest Jezus Chrystus, tam jest Kościół powszechny”.
- Eucharystia: Podkreślał realną obecność Chrystusa w Eucharystii, nazywając ją „lekiem na nieśmiertelność” i antidotum na śmierć, przeciwstawiając się szerzącemu się wówczas doketyzmowi (herezji negującej realne ciało i cierpienie Jezusa).
Kult
W Kościele katolickim jego wspomnienie liturgiczne przypada 17 października (w Kościołach wschodnich 20 grudnia). Jego relikwie znajdują się m.in. w rzymskiej bazylice św. Klemensa.