Wspomnienie św. Jadwigi Śląskiej
Święta Jadwiga Śląska (ok. 1178/1180–1243) była księżną śląską, żoną Henryka I Brodatego, matką Henryka II Pobożnego oraz patronką Śląska, Polski i pojednania polsko-niemieckiego. Zasłynęła z głębokiej pobożności, działalności charytatywnej i mecenatu religijnego.
Pochodzenie i małżeństwo
Pochodziła z wpływowego bawarskiego rodu Andechs-Meran. Wychowała się w klasztorze benedyktynek w Kitzingen, gdzie zdobyła gruntowne wykształcenie. Około 1186–1190 roku przybyła na Śląsk i poślubiła księcia wrocławskiego Henryka I Brodatego. Małżeństwo miało siedmioro dzieci. Po urodzeniu ostatniego z nich małżonkowie złożyli śluby czystości przed biskupem wrocławskim, a książę Henryk na znak pokuty przestał golić brodę (stąd jego przydomek „Brodaty”).
Działalność charytatywna i fundacyjna
Jadwiga wykorzystywała majątek i pozycję książęcą do niesienia pomocy najuboższym i chorym:
- Fundacja w Trzebnicy: Wraz z mężem ufundowała w 1202 roku klasztor cysterek w Trzebnicy – pierwszy żeński klasztor na Śląsku.
- Szpitale i przytułki: Założyła m.in. szpital dla trędowatych w Środzie Śląskiej oraz wędrowny szpital dworski, który udzielał pomocy medycznej ubogim.
- Wstawiennictwo za ludem: Regularnie interweniowała u męża w obronie poddanych, łagodząc wyroki sądowe, znosząc daniny czy uwalniając dłużników.
Asceza* i życie zakonne
Wyróżniała się surowym stylem życia. Ubierała się skromnie, pościła i praktykowała ascezę – w tradycji utrwalił się przekaz, że chodziła boso nawet zimą, nosząc buty na sznurku na ramieniu jedynie na polecenie spowiednika. Po śmierci męża w 1238 roku zamieszkała w klasztorze w Trzebnicy, nie składając jednak ślubów zakonnych, aby móc swobodnie dysponować majątkiem na cele dobroczynne.
W 1241 roku przeżyła śmierć swojego syna, Henryka II Pobożnego, który poległ w bitwie z Mongołami pod Legnicą.
Kanonizacja i kult
Zmarła w październiku 1243 roku w klasztorze w Trzebnicy, gdzie spoczywają jej relikwie.
- W 1267 roku została kanonizowana przez papieża Klemensa IV.
- Jest patronem Śląska, archidiecezji wrocławskiej, uchodźców oraz pojednania narodów.
- W Kościele katolickim jej wspomnienie liturgiczne przypada 16 października (w Polsce ma rangę wspomnienia obowiązkowego lub uroczystości na Śląsku).
* Asceza (ascetyzm) to dobrowolna rezygnacja z przyjemności, wygód oraz niektórych dóbr i aktywności życiowych w celu osiągnięcia doskonałości duchowej, świętości lub zbawienia.