Wspomnienie bł. Honorata Koźmińskiego, prezbitera
Błogosławiony Honorat Koźmiński (właśc. Florentyn Wacław Jan Stefan Koźmiński; 1829–1916) był polskim prezbiterem, kapucynem (OFMCap), teologiem oraz jednym z najważniejszych odnowicieli życia zakonnego i religijnego w Polsce pod zaborami.
Droga do kapłaństwa i nawrócenie Honorata Koźmińskiego
Urodził się w Białej Podlaskiej. Podczas nauki w gimnazjum i na studiach architektonicznych w Warszawie przeżył głęboki kryzys wiary i stał się ateistą. W 1846 roku został aresztowany przez władze carskie pod zarzutem udziału w konspiracji i osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Ciężko zachorował tam na tyfus i przeżył duchowy przełom – odzyskał wiarę i postanowił poświęcić życie Bogu. Po wyjściu na wolność wstąpił do zakonu kapucynów, przyjmując imię Honorat, a w 1852 roku przyjął święcenia kapłańskie (został prezbiterem).
Działalność apostolska i fenomen „zgromadzeń ukrytych”
Po upadku powstania styczniowego (1864) carat rozpoczął masową kasatę klasztorów i zakazał przyjmowania nowych nowicjuszy. Ojciec Honorat został internowany – najpierw w Zakroczymiu, a później w Nowym Mieście nad Pilicą. Mimo carskich restrykcji i stałego nadzoru policyjnego znalazł genialny sposób na ominięcie prawa:
Zgromadzenia bezhabitowe: W konfesjonale i poprzez kierownictwo duchowe powołał do życia łącznie 26 stowarzyszeń i zgromadzeń zakonnych (przede wszystkim żeńskich). Większość z nich miała charakter ukryty – członkinie nie nosiły habitów, mieszkały w świecie i pracowały w fabrykach, szpitalach, szkołach czy na wsiach, ewangelizując i pomagając potrzebującym od wewnątrz społeczeństwa.
Istniejące do dziś wspólnoty: Z jego inicjatywy wyrosły m.in. siostry bezhabitowe (np. Sługi Jezusa, Westiarki, Pasterzanki) oraz habitowe (m.in. Felicjanki, założone we współpracy z bł. Angelą Truszkowską, czy Serafitki).
Działalność duszpasterska i spuścizna
Niezmordowany spowiednik: Spędzał w konfesjonale po kilkanaście godzin dziennie, stając się jednym z najbardziej wpływowych ojców duchowych ówczesnej Polski.
Pisarz i publicysta: Pozostawił po sobie setki tomów pism ascetycznych, kazań, listów i komentarzy religijno-społecznych.
Zmarł w Nowym Mieście nad Pilicą w 1916 roku. 16 października 1988 roku papież Jan Paweł II ogłosił go błogosławionym. W polskim kalendarzu liturgicznym jego wspomnienie przypada 13 października. Jest patronem m.in. diecezji łowickiej.